ไขความลับ สัญลักษณ์ "พนมมือสีทอง" บนถุงข้าวหอมมะลิคืออะไร? ไม่ใช่ใครก็ใช้ได้

สัญลักษณ์ "พนมมือสีทอง" บนถุงข้าวหอมมะลิคืออะไร? ไม่ใช่ใครก็ใช้ได้ ฝ่าฝืนมีโทษตามกฎหมาย

เชื่อว่าเวลาเลือกซื้อข้าวสารบรรจุถุง หลายคนคงเคยสังเกตเห็นสัญลักษณ์ "รูปพนมมือ" หรือ "ตราพนมมือสีทอง" ที่ประทับอยู่บนถุงข้าวหอมมะลิ แต่ทราบหรือไม่ว่าเครื่องหมายนี้ไม่ใช่เพียงแค่องค์ประกอบเพื่อความสวยงามบนบรรจุภัณฑ์เท่านั้น แต่เป็นเครื่องหมายรับรองมาตรฐานระดับสากลที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง และหากผู้ประกอบการนำไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตถือว่ามีความผิดทางกฎหมาย

สมาคมผู้ประกอบการข้าวถุงไทยได้ร่วมเผยแพร่ข้อมูลจากกรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์ ถึงความเป็นมาและสาระสำคัญของเครื่องหมายดังกล่าว เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องให้แก่ผู้บริโภคในการเลือกซื้อข้าวหอมมะลิแท้คุณภาพดี

iStockphoto

ความเป็นมาของเครื่องหมายรับรอง "รูปพนมมือ"

ย้อนกลับไปในปี 2540 กรมการค้าภายในประสบปัญหาการปลอมปนข้าวหอมมะลิอย่างหนัก เนื่องจากข้าวหอมมะลิเป็นข้าวคุณภาพสูงที่สามารถปลูกได้เพียงปีละ 1 ครั้ง ส่งผลให้มีราคาสูงและเป็นที่ต้องการของผู้บริโภคอย่างแพร่หลาย โดยเฉพาะข้าวหอมมะลิบรรจุถุงที่จำหน่ายภายในประเทศ

เพื่อแก้ไขปัญหาการหลอกลวงผู้บริโภคและยกระดับมาตรฐานสินค้า กรมการค้าภายในจึงได้ออกประกาศกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการรับรองมาตรฐานข้าวหอมมะลิบรรจุถุง พร้อมอนุญาตให้ผู้ประกอบการที่ผ่านเกณฑ์ใช้เครื่องหมายรับรองมาตรฐาน "รูปพนมมือ" เพื่อสร้างความเชื่อมั่น โดยอิงเกณฑ์มาตรฐานเดียวกับข้าวหอมมะลิส่งออกซึ่งเป็นมาตรฐานสากล

ใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต มีโทษจำคุก-ปรับเงิน

เนื่องจากเครื่องหมายรับรอง "รูปพนมมือ" ถือเป็นเครื่องหมายราชการ ดังนั้นผู้ประกอบการจำหน่ายข้าวถุงที่จะนำสัญลักษณ์นี้ไปพิมพ์ลงบนบรรจุภัณฑ์ จะต้องผ่านการตรวจสอบหลักเกณฑ์และได้รับอนุญาตจากกรมการค้าภายในก่อนเท่านั้น

หากผู้ประกอบการรายใดฝ่าฝืน นำเครื่องหมายรับรองรูปพนมมือไปใช้บนถุงข้าวโดยไม่ได้รับอนุญาต จะมีความผิดตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายราชการ พ.ศ. 2482 ในข้อหาใช้เครื่องหมายราชการโดยไม่ได้รับอนุญาต ซึ่งต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี และปรับไม่เกิน 2,000 บาท

สรุปข้อสังเกตสำหรับผู้บริโภค

การเลือกซื้อข้าวหอมมะลิบรรจุถุงในครั้งต่อไป การสังเกตสัญลักษณ์ "รูปพนมมือ" บนถุงข้าว ถือเป็นวิธีช่วยการันตีในเบื้องต้นว่า ข้าวหอมมะลิถุงนั้นผ่านการรับรองมาตรฐานตรงตามเกณฑ์ของกรมการค้าภายใน ได้คุณภาพข้าวแท้ และปลอดภัยจากการปลอมปน

แหล่งอ้างอิง

1. สมาคมผู้ประกอบการข้าวถุงไทย